Nhìn lại năm 2020 – Sức hấp dẫn từ thị trường điện mặt trời áp mái

Theo số liệu của EVN, tính đến ngày 31.12.2020 – có đến 101.029 công trình điện mặt trời mái nhà đã được đấu nối vào hệ thống với tổng công suất lên đến 9296 MWp.

Sức hấp dẫn từ thị trường 

Theo số liệu của EVN, tính đến ngày 31.12.2020 – có đến 101.029 công trình điện mặt trời mái nhà đã được đấu nối vào hệ thống với tổng công suất lên đến 9296 MWp. Con số này tăng rất nhanh khi Quyết định 13 về cơ chế khuyến khích điện mặt trời tại Việt Nam sắp hết hiệu lực. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp đã tranh thủ lắp đặt để hưởng mức giá ưu đãi điện mặt trời mái nhà. 
 
Tính đến hiện tại, nước ta đã có tổng công suất lên đến khoảng 19.4000 MWp, chiếm khoảng 25% tổng công suất lắp đặt nguồn điện của hệ thống điện quốc gia. Sản lượng điện từ điện mặt trời trong năm 2020 là 10,6 tỉ KWh nói chung và 1,15 tỉ kWh điện mặt trời mái nhà nói riêng. 
 
Xét trên số liệu, cơ chế khuyến khích điện mặt trời đã mang lại hiệu quả và sự phát triển bùng nổ đối với điện mặt trời. Mặc dù trong năm nay, thị trường điện sạch Việt Nam phải đối diện với nhiều thách thức như lưới điện Quốc gia quá tải, thời hạn áp dụng tương đối gấp rút tại Quyết định 13, chưa có nhiều ưu đãi cụ thể với các dự án điện mặt trời có công suất lớn hơn 50 kWp và sự khó khăn về kinh tế trong thời điểm dịch bệnh.. Tuy nhiên, không vì vậy mà trì trệ, Việt Nam đang từng bước vươn lên trở thành một điểm sáng thu hút đầu tư trong khu vực cũng như trên thế giới về lĩnh vực năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời. 
 

Tiềm năng phát triển điện mặt trời tại Việt Nam vô cùng lớn do lợi thế về địa lý (Bức xạ nhiệt lớn ở các khu vực phía Nam…) và các yếu tố kinh tế chính trị xã hội khác. Vì thế, nếu giải quyết hài hòa lợi ích các bên trong vấn đề tồn đọng, Việt Nam sẽ chứng minh được đây là điểm đến an toàn và lý tưởng cho các dòng vốn đầu tư trong khu vực.  Tuy nhiên, như chúng ta đã biết, các hệ thống điện năng lượng mặt trời còn phải phụ thuộc lớn vào số giờ nắng, đặc biệt là thời tiết từ tháng 9 đến cuối năm, xu hướng lạnh dần nên phụ tải hệ thống lưới điện quốc gia chuyển sang mẫu điển hình của mùa lạnh. Nhưng bù lại vào 6 tháng đấu năm, số lượng giờ nắng của các hệ thống cũng cao hơn rất nhiều. 

Tỉ suất hoàn vốn trong vòng bao lâu?

Để xét về tỉ suất hoàn vốn, bài viết xin lấy dẫn chứng của REE (Công ty Cổ Phần Cơ Điện Lạnh). Sau thủy điện, nhiệt điện, REE tiếp tục mạnh tay đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Tổng công suất phát triển điện mặt trời áp mái của doanh nghiệp trong năm khoảng 100 MW với tổng vốn đầu tư hơn 1000 tỷ đồng. Sản lượng điện tạo ra sẽ được bán cho RVN và các bên cho thuê mái nhà. Trong điều kiện các chính sách hỗ trợ năng lượng tái tạo thuận lợi, REE sẽ đầu tư mới 100 MW công suất điện mặt trời áp mái mỗi năm. 
 
Những doanh nghiệp có sẵn mái nhà và vốn, tuy không có kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng tái tạo sẽ hợp tác với đơn vị kinh doanh điện mặt trời áp mái theo hình thức góp vốn, thành lập công ty liên doanh. Những doanh nghiệp trường vốn, sẵn sàng đầu tư thuê đơn vị có kinh nghiệm thi công, lắp đặt hệ thống, sau đó doanh nghiệp tự quản lý, sử dụng nguồn điện và trực tiếp bán điện lại cho EVN khi không dùng hết công suất điện. 
 
 
Theo REE,  không chỉ có doanh nghiệp mà nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi đều là những thị trường giàu tiềm năng với điện mặt trời áp mái. Khi lắp điện mặt trời mái nhà, những cơ sở này sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí tiền điện khi. Cụ thể, tỷ suất hoàn vốn hiện tại cho việc đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái tại các cơ sở kinh doanh thương mại trung bình từ 3 – 5 năm. Thời gian hoàn vốn của các nhà xưởng rơi vào khoảng 4-5 năm. 

Sử dụng hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái không chỉ hiệu quả về việc tiết kiệm chi phí, tạo thu nhập thụ động bằng cách bán điện ngược lại cho EVN, các hộ gia đình doanh nghiệp còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm tại áp lực lên lưới điện Quốc gia. Với chi phí lắp đặt hệ thống hoàn vốn từ 4- 6 năm, chi phí bảo trì bảo dưỡng thấp, không tốn nhân sự vận hành, tuổi thọ hệ thống lên đến 25 năm. Đó là lí do khiến nhiều gia đình và doanh nghiệp chịu chi một lần để “thoải mái” về sau.